Zagros Ağı Nasıl Çalışır?

00Zagros Ekonomik Modeli ve Hevsel Dağıtımı

Zagros'ta havadan token basılmaz; gelir, ağın ürettiği GERÇEK işlem ücretlerinden gelir ve tamamı Hevsel üzerinden dağıtılır:
ağın tüm ücret gelirini toplayan ve stake edenler ile doğrulayıcılara paylaştıran katman.

42.000.000

SABİT ARZ · değiştirecek kod yolu yok

ENFLASYON · yeni token basılmaz

%80 / %20

HEVSEL DAĞILIMI · stake edenler / üretici

0,39 mg

ALTIN / TRANSFER · taban ücret çıpası

⚖️ Ücretin çıpası dolar değil, altındır; dolar sadece referanstır

Zagros'ta ücret, protokol seviyesinde altın birimi ZERENYA ile tanımlıdır: bir transferin tabanı 0,0000125 ZERENYA, yani ~0,39 miligram altındır.
İşlem anında bu değer, havuzun canlı kuruyla ZAGROS'a çevrilip kesilir. Ekranda görünen dolar rakamları yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

01Büyük Resim: Zagros Mimari Harita

Üç halka: kullanıcıya bakan yüzler, onları zincire bağlayan erişim katmanı ve dünyaya kapalı karar çekirdeği.
Doğrulayıcılara hiçbir yerden doğrudan erişilemez; tek kapı sentry'lerdir.

02Zagros Cüzdanı Nasıl İşler?

Zagros Cüzdanı tarayıcıya yerleşiktir: uygulama yok, eklenti yok, sunucu yok. Ağa giden tek şey imzalı işlemdir.

🔒 Şifre alanları tarayıcının şifre yöneticisine görünmez (gerçek değer sayfaya hiç yazılmaz).
5 yanlış denemede 30 saniyelik fren devreye girer, hareketsizlikte otomatik kilit vardır. Kod açık kaynaktır.

03Zagros Stake Nasıl İşler?

ZAGROS'unu kilitlersin, ağın gerçek gelirinden payını her blokta alırsın. Vaat edilen yüzde yok; ağ ne kadar çalışırsa o kadar kazanırsın.

04Zagros Takası Nasıl İşler?

ZAGROS/ZERENYA çifti zincirin çekirdeğine gömülüdür: kontrat değil, konsensüs kuralıdır.
Fiyatı havuzdaki iki rezervin oranı belirler. Gerçek fiyat zincirde doğrulanabilir ve şeffaftır.

05Zagros Köprüsü Nasıl İşler?

Köprü iki şeritli tek bir yoldur: üst şeritte Ethereum'daki altın tokenı kilitlenir ve Zagros'ta altın birimi doğar.
Alt şeritte bu birim yakılır ve teminatını Ethereum'dan kendi elinle geri alırsın. Hiçbir tek anahtar tek başına basım yapamaz.

06Zagros'ta Transfer Nasıl İşler?

İmzalı işlem cüzdandan çıkar, RPC kapısında imzası ve kuralları (nonce · bakiye) doğrulanır, mempool bekleme odasında geliş sırasına (FIFO) girer.
Üretici işlemleri bu sırayla bloğa dizer; yürütme motoru bağımsız işlemleri paralel, çakışanları ve tüm kontrat çağrılarını sıralı çalıştırır. Doğrulayıcılar aynı motorla yeniden yürütüp devlet kökünü doğrular. Kimse sıra parası ödeyerek öne geçemez.

07Zagros'ta Token Oluşturma Nasıl İşler?

Herkes kod yazmadan kendi tokenını çıkarabilir.
Logo dahil her şey zincirin üstünde yaşar; hiçbir parça bizim sunucumuza bağımlı değildir.

08Zagros RPC'leri Nasıl İşler?

Dünya zincire iki kapıdan bağlanır; ikisi ayrı sağlayıcıda, ayrı şehirde ve ayrı DNS'te durur, biri düşse öbürü yaşar.
Her ikisi de doğrulayıcılara değil, sentry katmanına konuşur.

09Çekirdek: Konsensüs Nasıl Karar Verir?

Üretici sırayla döner ama sözü tek başına geçmez: kümenin üçte ikisinden fazlası aynı bloğa imza atmadan hiçbir şey kesinleşmez.
Her doğrulayıcının oyu eşittir; ne teminatı ne de kıdemi oyunu ağırlaştırır.

10Zagros'ta Doğrulayıcı Nasıl Olunur?

Kapı herkese açık, yığılmaya kapalıdır: teminat, çeşitlilik süzgeci ve onay.
Zagros bir dağdır; doğrulayıcı olmak da bir tırmanıştır. Zirveye çıkan herkes, kural bozarsa teminatıyla öder.

11Sıcak ve Soğuk Arşivler

Üç katman, tek gerçek: zincir. Doğrulayıcı hafif kalır, arşiv her şeyi tutar, Radar sıcağı hızlı sunar, eskiyi iki kademeli soğuk depoya indirir.

Core · zincir tarihi

Doğrulayıcı

Budanmış

yakın geçmiş · hafif

←

🔒 Budama kapısı

Teyit şart

arşiv gerideyse bekler

←

🏔️ Arşiv düğümü

Tam geçmiş

genesis→bugün · Nürnberg · 512 GB disk

→

Snapshot

Anlık görüntü

dakikada kurulur

→

🔒 Yeni düğüm

Güven çapası

kök 2 uçtan

▼ ZagrosRadar.com bu arşivi okur ve sıcaklığa göre kademeler ▼

100 GB

🔥

Sıcak DB

SQLite · İndeksleyici

~100k blok sıcakta

🟢 Canlı · anında

100 GB VPS diski · 45 GB sıcak bütçe (tavan) · sayfalar anında yüklenir

Sınırsız

🧊

Soğuk Depo 1

Backblaze B2

50k bloklık dilim

🔒 SHA1 mühürlü

kapasite sınırı yok, kullanıldıkça ödenir · her gece tam DB yedeği · bütçe aşınca 50k’lık dilim, SHA1 tutmazsa iptal

Sınırsız

🗄️

Soğuk Depo 2

AWS Glacier Deep Archive

365g Object Lock

❄️ Silinemez

kapasite sınırı yok · aylık tam ayna + B2 dilim aynası · değiştirilemez, silinemez

🔒 Budama kapısı · Core 🔒 Güven çapası · Core 🔒 Soğuk özet · ZagrosRadar.com

🔒 Hiçbir katman diğerine körü körüne güvenmez: doğrulayıcı arşiv teyidi olmadan silmez, yeni düğüm kökü güven çapasıyla doğrular,
Radar soğuk veriyi özetiyle sınamadan göstermez. Budama kapısı ve güven çapası Zagros Core’da; sıcak/soğuk katman ZagrosRadar tarafındadır.

12ZagrosRadar Nasıl İşler?

Gezgin zinciri kendi gözüyle tarar: her blok RPC'den çekilir, çözülür ve kendi veritabanına yazılır; sayfalar oradan sunulur.
Düğümler eskiyi budar, Radar budamaz: zincirin kalıcı hafızası burada tutulur ve üç ayrı kasada yedeklenir.

📡 Radar'ın kendisi de yedeklidir: düğümler eski blokları buduğu için gezgin zincirden baştan inşa edilemez; kalıcılığı üç bağımsız kasadaki kopyalarla sağlanır. Veri bozulursa gece kopyasından dönülür, eksik kalan bloklar zincirden tamamlanır.

13Ceza Mekanizması: Hile Nasıl Yakalanır?

Kimse nöbet tutmaz; kural tutar. Geçersiz blok matematiğe çarpar ve zincire hiç giremez. Sermayeye dokunan tek suç, inkâr edilemez olandır:
aynı yükseklik için iki farklı imza. Yavaşlığın bedeli ise gelirdir, sermaye değil.

⚖️ Üç yol, üç ağırlık: geçersiz blok kendiliğinden düşer ve iz bırakmaz; çift imza tek işlemle sermayeyi götürür ve kapıyı kapatır;
yavaşlık ise sadece gelirden yer, deneme süresiyle geri döner. Ağır çekiç yalnız inkâr edilemez suça iner.

ÜÇ İLKE

Kötü niyet ≠ yetersizlikyalan ve çift imza suçtur; yavaşlık değildir

Sermayeye dokunan ceza yalnız inkâr edilemez suçakanıt kriptografiktir, yorum yoktur

Ağ küçülecekse ceza dururzincirin ayakta kalması her cezadan önce gelir

14Yönetişim: Kurallar Nasıl Değişir?

Blokları herkes eşit oyla onaylar; kuralları ise stake sahipleri tavanlı ağırlıkla oylar.
Parayla sınırsız güç satın almak iki katmanda da imkânsızdır.

🏛️ Karar kimde? Kuralları çalıştıranlar ile kuralı finanse edenler birlikte karar verir; kurucu yalnız geçici bir fren tutar ve o fren de takvimle, kendiliğinden düşer.

15Yükseltme: Ağ Yeni Sürüme Nasıl Geçer?

Zagros'ta yazılım yükseltmesi bir "çatal" değildir; zincirin kendi takvimiyle, tek adımda ve hep birlikte atılan bir adımdır.
Kural seti numarası zincirde yaşar, yazılım iki seti birden taşır, geçiş dönem sınırında herkes için aynı yükseklikte olur.

🔄 Kısacası: yükseltme bir gecede kapatılan bir anahtar değil, zincire yazılmış bir takvimdir.
Yazılım önce gelir, kurallar sonra; kimse tek başına geçemez, kimse geride kalıp zinciri bölemez.